Þú getur rekist á tvær ólíkar tölur fyrir fosfór á sama áburðarpokanum. Önnur segir til dæmis 20 % en hin 8,72 %. Það lítur kannski út eins og eitthvað stemmi ekki, en báðar geta verið réttar. Það er verið að gefa sama magn upp á tvo mismunandi vegu.
Munurinn er hvort fosfórinn er talinn einn eða gefinn upp sem sýrlingur, þar sem súrefni er líka talið með í reikningnum. Hér á Plantan miða ég við næringarefnin sjálf þegar ég ber magn þeirra saman. Þess vegna getur þurft að umreikna tölurnar af pokanum.
Mynd: RBHMMX · CC BY 4.0.
Sami áburður, aðrar tölur
Á merkingunum þekkirðu muninn á táknunum. P stendur fyrir fosfórinn einan en P₂O₅ fyrir sýrlingajafngildið. Fyrir kalíum er samsvarandi munur á K og K₂O. Köfnunarefnið, N, er þegar gefið upp eitt og þarf ekki þennan umreikning.
Tökum áburð merktan 20–20–20, þar sem tölurnar standa fyrir N, P₂O₅ og K₂O. Þegar við teljum næringarefnin sjálf verða tölurnar um 20–8,72–16,60. Enginn hefur tekið næringu úr pokanum. Við erum bara að telja öðruvísi.
En vegur súrefnið svona mikið?
Það getur verið skrítið að hugsa um súrefni sem eitthvað sem vegur. Við sjáum það ekki í loftinu og finnum yfirleitt ekkert sérstaklega fyrir því. En súrefni hefur massa rétt eins og önnur efni.
Í þessu dæmi skiptast 20 g af P₂O₅-jafngildi í um 8,72 g af fosfór og 11,28 g af súrefni. Súrefnið er því meira en helmingur þyngdarinnar í reikningnum. Þegar við teljum aðeins fosfórinn stendur 8,72 g eftir. Fosfórmagnið hefur ekkert breyst.
Mynd: RBHMMX · CC BY 4.0.
Sýrlingar eru líka kallaðir oxíð. Á áburðarpokanum eru þessi gildi notuð til að lýsa magni; þau segja ekki endilega hvaða efnasambönd eru í áburðinum. Það er því ekki verið að fjarlægja súrefni úr vörunni þegar við umreiknum.
Prófaðu umreikninn
Sláðu inn tölurnar af áburðarmerkingunni og sjáðu hvernig sama innihald er skráð á hinn veginn. Dæmið byrjar á 20–20–20.
Næringarefnin sjálf (N–P–K)
20 – 8,72 – 16,60
Fleiri efni: kalsíum, magnesíum og brennisteinn
- Ca
- %
- Mg
- %
- S
- %
Notaðu massaprósentur af sömu vöru. Reiknirinn sýnir jafngildi á öðrum skráningargrunni, ekki hversu mikið af áburði á að nota eða styrk fullbúinnar næringarlausnar. Stuðlar eru námundaðir.
Hvenær þarf að umreikna?
Þegar þú berð saman tölur sem eru gefnar upp á ólíkan hátt. Ef leiðbeiningarnar nota P en pokinn P₂O₅ þarftu að færa tölurnar yfir á sama grunn. Sama á við um K og K₂O. Ef bæði gildin standa þegar á pokanum þarftu ekki að reikna aftur.
Ef þú fylgir einfaldlega skömmtunarleiðbeiningunum á þínum áburði þarftu yfirleitt ekki að velta þessu fyrir þér. Umreiknirinn hjálpar við samanburð á innihaldi; hann segir ekki hversu stóran skammt plantan þarf. Passaðu líka að bera saman sams konar upplýsingar, til dæmis heildarmagn við heildarmagn en ekki við vatnsleysanlegan hluta.
Hvernig er þetta reiknað? Stuðlar og nánari skýring
Margfaldaðu sýrlingagildið með stuðlinum til að fá magn frumefnisins. Til að fara til baka deilirðu með sama stuðli. Stuðlarnir eru námundaðir.
| Gefið upp sem | Umreikningur í frumefni | Dæmi |
|---|---|---|
| P₂O₅ | Umreikningur í frumefni: P₂O₅ × 0,436 = P | Dæmi: 20 % P₂O₅ ≈ 8,72 % P |
| K₂O | Umreikningur í frumefni: K₂O × 0,830 = K | Dæmi: 20 % K₂O ≈ 16,60 % K |
| CaO | Umreikningur í frumefni: CaO × 0,715 = Ca | Dæmi: 10 % CaO ≈ 7,15 % Ca |
| MgO | Umreikningur í frumefni: MgO × 0,603 = Mg | Dæmi: 10 % MgO ≈ 6,03 % Mg |
| SO₃ | Umreikningur í frumefni: SO₃ × 0,400 = S | Dæmi: 5 % SO₃ ≈ 2,00 % S |
Prósenturnar hér miðast við þyngd vörunnar. Til dæmis merkir 8,72 % P að í 100 g af áburðinum séu 8,72 g af fosfór. Það þýðir ekki að fosfórinn sé þar sem hreint frumefni; hann getur verið bundinn í efnasamböndum.
Til að reikna styrk tilbúinnar næringarlausnar þarf líka magn áburðar og vatns. Ef fljótandi áburður er mældur í millilítrum en innihaldið gefið upp í massaprósentum þarf eðlismassa hans til að breyta rúmmáli í þyngd.